قدرت اللّه بهرامى / محمد رضا مومن

36

نظام سياسى اجتماعى اسلام (فارسى)

جوامع ، احتياج به قوانين و مقررات ، واقعيتى غير قابل ترديد است . زيرا لازم است كه در يك جامعه متشكل ، حدود آزاديها ، تكاليف و حقوق افراد مشخص شود . وجود قانون در يك جامعه به تنهايى كافى نيست ؛ زيرا برخى از امور مانند دفاع ، بهداشت ، آموزش و پرورش و نظم عمومى به تنهايى از دست افراد برنمىآيد . از سويى ديگر ، در زندگى اجتماعى به دلايل مختلف از جمله ناآگاهى و جلب منافع بيشتر ممكن است اختلافاتى بروز كرده يا عده‌اى به حقوق ديگران تجاوز كنند . بنابراين ، بايد تأسيسات و سازمانهايى وجود داشته باشد كه قانون را اجرا ، اختلاف را رفع ، متخلف و متجاوز را تنبيه و امور عمومى جامعه را تصدى كند . وجود حكومت در جامعه آن قدر اهميت دارد كه حكومت ظالم با تمام پيامدهايش بر هرج و مرج و بى نظمى ، ترجيح داده شده است ؛ چنان كه اميرالمؤمنين على ( ع ) فرمود : « والٍ ظَلُومٌ غَشوُمٌ ، خَيْرٌ مِنْ فِتْنَةٍ تَدُومُ » « 1 » حاكم ظالمى كه بر مردم حكومت كند ، از آشوب مداوم بهتر است . و نيز مىفرمايد : « هؤُلاءِ يَقُولوُنَ : لا امْرَةَ الَّا لِلَّهِ وَ انَّهُ لابُدَّ لِلْنّاسِ مِنْ اميرٍ بَرٍّ اوْ فاجِرٍ يَعْمَلُ فى امْرَتِهِ الْمُوْمِنُ وَيَسْتَمْتِعُ فيها الْكافِرُ » « 2 » آنان ( خوارج ) مىگويند : نبايد حكومت و فرمانروايى باشد ، در حالى كه مردم ناچار از داشتن حاكم و حكومت هستند ، نيكو كار باشد يا بدكردار ، كه در سايهء آن مؤمنان به كار خويش پردازند و كافران از زندگى برخوردارشوند . ضرورت تشكيل حكومت در اسلام باتوجه به اهميت حكومت ، اسلام تشكيل آن را از مهمترين وظايف و تكاليف شناخته است . دلايل لزوم تشكيل حكومت از نظر اسلام عبارت است از :

--> ( 1 ) - غررالحكم ، آمدى ، ج 6 ، ص 236 . ( 2 ) - نهج البلاغه ، فيض الاسلام ، خطبهء 40 .